Hoe en wanneer gehoorbeschadiging optreedt: niveau, duur en piekgeluid
Gehoorbeschadiging ontstaat vooral door te hard en te lang geluid. Richtlijnmatig geldt: vanaf circa 85 dB(A) gemiddeld over 8 uur neemt het risico toe; elke +3 dB halveert de veilige blootstellingsduur (NIOSH). OSHA hanteert 90 dB(A) met een 5 dB-regel, maar ook daar is langdurige blootstelling risicovol. In de EU gelden actiewaarden bij 80 en 85 dB(A) en een grenswaarde van 87 dB(A) (rekening houdend met demping door gehoorbescherming).
Naast duurbelasting is er impulsgeluid: korte, zeer luide pieken kunnen direct schade geven. Boven ongeveer 135–140 dB(C) piek neemt het risico sterk toe. Signalen dat je te hoog zit: je moet je stem verheffen op armlengte of je ervaart piepen/suis na de blootstelling. In bosbouw en vergelijkbare omgevingen kunnen machines ruim boven 100 dB(A) uitkomen, waardoor snelle opbouw van risico mogelijk is zonder bescherming.
Kort gezegd: niveau × tijd × herhaling bepaalt het gevaar. Houd gemiddelde niveaus rond of onder 85 dB(A), beperk piekgeluiden en gebruik passende gehoorbescherming zodat je feitelijke blootstelling onder de grenswaarden blijft.